Voor een superpoëtische samenleving: Jan Vanriet
Wij kiezen resoluut voor een superpoëtische samenleving. En met ons de dichters en ambassadeurs van de poëzie die dat dag in dag uit proberen waar te maken. Vandaag stellen we graagJan Vanrietaan u voor.
"In het afsluitend interview bij mijn nieuwe verzamelbundel Kouwe kleren (Poëziecentrum, 2019) vroeg Johan Reyniers me of hij in mijn gedichten een uiting van onmacht moet zien. ‘Het is best mogelijk,’ antwoordde ik. ‘Ik denk inderdaad dat kunst maar heel beperkt dingen kan bewerkstelligen. Je kunt schoonheid brengen, iemands leven verlichten, een schouderklopje geven, een toeverlaat zijn. In getuigenissen van mensen die lang gevangen zaten kun je lezen dat zij het alleen maar uithielden doordat zij gedichten memoriseerden of terugdachten aan beelden die zin gaven aan hun bestaan en hen er op die manier doorheen hielpen. Het is geweldig dat zoiets kan. Maar als het gaat over fenomenen die de maatschappij beheersen, kunnen we maar weinig doen, vrees ik. We hopen of wenden voor als kunstenaars dat we bakens kunnen verzetten. Maar ik geloof niet dat we de heren Trump of Poetin op betere gedachten zullen brengen. Gustav Mahler, die ik zeer bewonder, zei: “Wat ik schep, doe ik alleen voor mezelf.” Alsof hij zich van de wereld had afgesloten. Ik zou dit willen corrigeren: ik schep in de eerste plaats voor mezelf. Zo is er toch nog de hoop op een klankbord, op een dialoog.’
Wanneer ik zelf gedichten lees ontstaat er geregeld zo’n dialoog, gegrepen door de combinatie van de muzikale stem van de dichter(es) en zijn (haar) kijk op levenskwesties die mij fundamenteel bezig houden. Dan wordt van alles mogelijk, dermate dat die leeservaring mijn ideeën bevestigt, me prikkelt, spoorslag verder stuurt naar andere, onvermoede gedachten, klaarte brengt, me bijgevolg op weg zet, soms aan het wankelen brengt of confuus achterlaat. Verwarring voelt niet onprettig; ze verplicht je te piekeren over wat je min of meer als zekerheid aanneemt, waarvan de stelligheid opeens minder soliede blijkt. Dat vergt een alerte geest. Misschien draait dan in dat malle, onbestemde hoofd een kleine revolutie af en blijkt poëzie toch een daad van bevestiging."
Jan Vanriet is dichter en schilder.
