Definitie van een stadsdichter

De definitie van een stads- of dorpsdichter is minder eenduidig dan je op het eerste gezicht zou denken. In eerste instantie lijkt het helder. Gevraagd aan een LLM, krijg je volgende definitie: “Een stads- of dorpsdichter is een officieel aangestelde dichter die de gemeenschap van een stad of gemeente in poëzie vertegenwoordigt bij publieke gelegenheden, en daarmee de brug slaat tussen literatuur en het dagelijkse leven van de inwoners.”

Steven Van de Putte, voormalig stadsdichter van Deinze en auteur van het boek Iedereen stadsdichter (Politeia, 2024), wijst in zijn boek terecht op een aantal aannames en vaagheden: 

• Moet iemand “officieel” aangesteld zijn als stads- of dorpsdichter om zich zo te mogen noemen? In Brugge bijvoorbeeld kent men “vrije Brugse stadsdichters”, die niet aangesteld worden door het stadsbestuur, maar door een onafhankelijke vzw. 
• Moet een stadsdichter ook een inwoner zijn van het grondgebied dat hij vertegenwoordigt of volstaat het dat hij/zij/hen schrijft over de stad of het dorp in kwestie?
• Moét een stadsdichter eigenlijk wel gedichten schrijven? Of primeert de maatschappelijke rol, waarbij hij/zij/hen de bewoners van de stad of het dorp in contact brengt met poëzie? Toen Peter Verhelst stadsdichter van Gent was, heeft hij geen enkel stadsgedicht geschreven, maar lanceerde hij wel verschillende initiatieven, waarmee de Gentse bevolking in contact kwam met poëzie.
• Moet een stadsdichter eigenlijk wel een dichter zijn of is een poëtische schilder ook goed?

Steven Van de Putte hanteert zelf een open definitie van het stadsdichterschap: “Het stadsdichterschap is het poëtische en maatschappelijk engagement van een kunstenaar die in levensbeschouwelijke en artistieke onafhankelijkheid en ongeacht medium, vorm of inhoud op een stedelijk niveau door middel van publiek kunstuitingen mensen met elkaar verbindt”.

De rest van deze tekst zal zich richten op de stads- of dorpsdichter die officieel aangesteld wordt door een stads- of gemeentebestuur en wil hiertoe ook een aantal handvaten aanreiken: waarover moet je als bestuurlijke overheid nadenken wanneer je overweegt om een stads- of dorpsdichter aan te stellen? (in het vervolg van de tekst wordt de term “stadsdichter” als een generieke term gebruikt, die zowel staat voor “stadsdichters” als “dorpsdichter”.)