Poeziecentrum

Wij werken momenteel haastig aan de mobiele versie van onze vernieuwde website!
U kan de oude website nog raadplegen voor verdere informatie,
of u kan hem bekijken op uw desktop.

Poeziecentrum

De wanbidder - Elvis Peeters

Deze bundel is gegroeid uit een opdracht naar aanleiding van de herdenkingstentoonstelling rond Hugo Claus in Het Letterenhuis. In De wanbidder beproeft Elvis Peeters de mogelijkheden, onderwerpen en taalbehandeling die Claus uitzette in de Nederlandstalige poëzie. Een zoektocht naar de wankele waarde en relevantie van poëzie in deze tijd.

De misplaatste sollicitant - Leónidas Lamborghini (vert. Bodil Carina Ponte-Kok)

De misplaatste sollicitant is een ‘delirium’, een danteske ‘commedia’ waarin de Argentijnse en Latijns- Amerikaanse politieke werkelijkheid wordt bekeken en naar zichzelf kijkt.

De poëzie van Leónidas Lamborghini (1927-2009) is eigenzinnig, speels en driftig. Zo ook zijn hoofdwerk El solicitante descolocado, dat is samengesteld uit (bewerkingen van) series gedichten die tussen 1955 en 1971 voor het eerst werden gepubliceerd. Het begin van deze poëtische cyclus houdt nauw verband met de staatsgreep die in 1955 een einde maakte aan de tweede termijn van de Argentijnse president Juan Domingo Perón. Het nieuwe regime noemde zichzelf ‘De Bevrijdende Revolutie’ en verbood het peronisme. De stem die het vroege werk van Lamborghini vertolkt, is de stem die op dat moment niet meer gehoord mag worden, de stem van het peronistische verzet, dat wordt vervolgd door wie Lamborghini de ‘ont-vrijders’ noemt. Lamborghini creëert in zijn werk een eigen poëtische taal, een taal die expliciet onpoëtisch en ongekunsteld wil zijn, maar die ook stamelt en hapert, omdat zijn sprekers de mond is gesnoerd. De eerste editie van El solicitante descolocado dateert uit 1971, de tweede uit 1989. In 2008, een jaar voor zijn dood, herzag Lamborghini de compositie voor het laatst en breidde deze uit van drie naar vier delen. Het is deze laatste herziene uitgave die hier verschijnt, waarmee Lamborghini voor het eerst naar het Nederlands wordt vertaald. De dichter nodigt ons uit de verschillende delen te lezen als één lang gedicht, als een ‘delirium’ en een ‘commedia’ (hij gebruikt het Italiaanse woord) waarin de Argentijnse en Latijns-Amerikaanse politieke werkelijkheid ‘wordt bekeken en naar zichzelf kijkt’.

Zonder papieren. Honderd humane gedichten (1950-2020) & Uitnodiging tot een poëzieautomaat - Hans Magnus Enzensberger (vert. René Smeets)

Hans Magnus Enzensberger (1929), wellicht de beste naoorlogse Duitse dichter, schreef in jaren 1950 en 1960 vooral maatschappijkritische verzen soms scherper dan een scheermes. Later werd zijn poëzie minder schril, en in zijn recentste bundels toont Enzensberger zich vooral een begenadigd commentator van de tijdsgeest. Zijn verzen zijn in tal van talen vertaald, in Duitsland zijn er van zijn bundels honderdduizenden exemplaren verkocht.  In deze bloemlezing maakt René Smeets een representatieve keuze uit een omvangrijk poëtisch oeuvre dat de jaren 1950-2020 omspant en hij voegt er een vertaling aan toe van het essay van Enzensberger op basis waarvan de poëzieautomaat is gebouwd die vandaag in het literatuurmuseum van Marbach te bewonderen valt.

Roemeense gedichten - Paul Celan (vert. Jan H. Mysjkin)

Paul Celan is een van de invloedrijkste dichters van de twintigste eeuw. Hij werd in 1920 geboren te Czernowitz – toen een stad in Roemenië – en overleed in 1970 te Parijs. Zijn moedertaal was het Duits, zijn schoolopleiding was in het Roemeens. Tussen 1944 en 1947 woonde hij in Boekarest waar hij als vertaler en redacteur werkte voor een Roemeense uitgeverij. Hij beperkte zich echter niet tot het vertalen alleen, hij schreef ook origineel werk in het Roemeens. De korte periode van het schrijven in het Roemeens is uitermate belangrijk geweest in de verdere ontwikkeling van Celans poëzie. Vooral de surrealistische prozagedichten nemen binnen Celans oeuvre een bijzondere plaats in en hebben geen equivalent in het Duits. Binnen zijn oeuvre verfijnen en vervolledigen de Roemeense gedichten het beeld dat men als lezer en onderzoeker ervan kan uittekenen – want Celan blijft Celan, ook in het Roemeens.
Vertaling door Jan H. Mysjkin, nawoord door Carl De Strycker.

Bewolkingen en andere gedichten - Bart Janssen

‘Hoor de wolken, zie de verblinding, voel het gebaar, ruik de grens en proef het uitzicht.’

Sinds 1994 bouwt dichter Bart Janssen aan een uniek poëtisch universum. Hij verkent de werkelijkheid, leest ze met zijn rijke, afgemeten taal. Zijn gedichten zijn kleine, subtiele meditaties. Over hoe mensen spreken, bij een oude koppige tekst van Streuvels, of bij beeldend kunstenaars en hun werk. Deze keer leest hij ook de tekens in de wolken. De poëzie van Janssen is tijdloos, abstract en soms hermetisch. Maar altijd zijn het vernuftige constructies. Intrigerend is het hoe hij nu alle zintuigen inzet om zijn gedichten op te bouwen.
Dit is het vakmanschap van Janssen: beelden omzetten in krachtige woorden. Zijn stijl: staccato, beheerst, geen woord te veel.

Trimaran 2

Na het succes van het Gastlandschap van Vlaanderen en Nederland op de Frankfurter Buchmesse van 2016, waar, onder het motto ‘Dies ist, was wir teilen’, een echte uitwisseling plaatsgreep tussen Duitsland, Vlaanderen en Nederland wilden de Kunststiftung Nordrhein-Westfalen, het Nederlands Letterenfonds en Literatuur Vlaanderen manieren vinden om die samenwerking duurzaam te bestendigen. Uitwisselingsprojecten met dichters staan sinds jaar en dag garant voor interessante, boeiende en leerrijke resultaten. Alleen vinden die maar occasioneel plaats, vaak bij speciale gelegenheden. Uit die twee vaststellingen werd de idee geboren een tweejaarlijks uitwisselingsproject uit de grond te stampen tussen dichters uit Duitsland, Nederland en Vlaanderen dat gedocumenteerd wordt in een magazine dat ook plaats inruimt om de poëziescènes uit de verschillende landen beter te leren kennen. Het uitwisselingsproject en het magazine kregen de naam Trimaran, het resultaat van een geïntegreerde samenwerking tussen dichters, vertalers, uitgevers en instituten uit Duitsland, Nederland en Vlaanderen. In deze tweede uitgave van 2020 ontmoet de Duitse dichter Jürgen Nendza de Vlaamse troubadour Peter Holvoet- Hanssen, en stellen de Nederlandse dichter Maria Barnas en de in Berlijn wonende Sonja vom Brocke vragen over afkomst en lichamelijkheid. Zo blijft Trimaran een buitengewone poëziegids over drie landen en twee talen heen.

De dans van de dichter - Johan Reijmerink

In zijn essayboek De dans van de dichter verenigt Johan Reijmerink een kleurrijk palet aan dichterlijke stijlen en stemmen. Gerenommeerde, minder bekende, jonge en oude dichters uit Nederland en Vlaanderen komen in beeld. Aan hun poëzie ligt een levensvisie ten grondslag die zijn weerslag vindt in de thematische patronen. De dansende denkbewegingen die de dichters met de woorden maken, laten niet alleen een gerichtheid op het eigen innerlijk, maar ook een oriëntatie op de buitenwereld zien. De dans van de dichter raakt aan het onuitsprekelijke. Toch gaat er van hun vergeefse pogingen om de juiste woorden te vinden voor wat hen beweegt, een inspirerende werking uit om de rituele dans met de woorden te blijven aangaan.

regels_front.jpg

Regels - poëziedebuut van Nele Buyst
Thomas Schoofs

Regels - Nele Buyst

Er is een ik en een jij. Het eeuwige duet. Een kern. Er zijn systemen, instituten, in wet gegoten en verzwegen regels. Hiërarchie heerst op elk niveau van het spel. Bronnen van ergernis, regelmaat. Geluk? Voor wie eraan deelneemt, kan deelnemen, moet, mag. Aangeboren of aangeleerd? Onpersoonlijke omstandigheden, maar iemand maakt ze. Wie verzint die regels? De dichter vraagt zich af: wie krijgt hier wie getemd?

In haar debuutbundel Regels onderzoekt Nele Buyst de vele vormen en gedaantes die hiërarchie aanneemt: in gedachten, in relaties, in structuren.

Straks gaat het jenever sneeuwen. De mooiste jenevergedichten uit de Nederlandstalige literatuur - René Smeets (samensteller)

Het gilde van de grote schrijvers telt tal van notoire zuipschuiten. Dat was al gebleken uit Smeets’ ambitieuze bloemlezingen van wijn- en biergedichten. In de Lage Landen wordt evenwel ook graag lokaal gestookte jenever geschonken. Straks gaat het jenever sneeuwen, een samenwerking met het Jenevermuseum, bundelt niet alleen oude en jonge ‘klare’-gedichten van de beste schrijvers uit de Nederlandstalige literatuur, maar ook volksliederen, light verse, limericks, internetvondsten... En niet te vergeten: enige anti-jenevergedichten uit de tijd dat matigheidsbonden een stevige tegenwind door Vlaanderen en Nederland lieten waaien.

Collectief - geheugenverlies - Koleka Putuma

Met een pijnlijk open oog schrijft de Zuid-Afrikaanse Koleka Putuma over de harde contradicties van haar eigen wereld en over het rauwe, nog steeds niet verwerkte koloniale verleden van haar volk, over de moeilijke relatie met haar traditionele familie en haar afkeer van de zwarte macho militanten die zich tegenover vrouwen gedragen als herboren koloniale heren. Maar ze doet dat met een grimmige en meeslepende zin voor humor. Vertaling: Ludo Abicht.