Sinds kort siert een haiku van Herman Van Rompuy de Kop van de Vaart in Eeklo. De Europese president onderbrak vrijdag (27 augustus) zijn vakantie aan zee om het kunstwerk met zijn eigen haiku te onthullen. Ter gelegenheid van de onthulling werd ook hulde gebracht aan Norbert Buyck, de onlangs overleden Eeklonaar die zelf ook veel haiku’s schreef. Burgemeester Koen Loete ontving Van Rompuy eerst officieel op het stadhuis van Eeklo, waarna het gezelschap naar de Kop van de Vaart trok.

De haiku die onthuld werd, luidt als volgt: “Drie golven rollen / Samen de haven binnen / Het trio is thuis.” Herman Van Rompuy schreef deze verzen naar aanleiding van het triovoorzitterschap van de Europese Unie. De “drie golven” verwijzen naar België, Hongarije en Spanje. Op het stalen paneel staat - naast de haiku zelf - ook de nodige toelichting bij het gedicht.

In de Engelstalige media kreeg Herman Van Rompuy al eerder bijnamen als ‘haiku Herman’ en ‘haiku prime minister’. Sinds 2004 schrijft Van Rompuy namelijk geregeld haiku’s, een hobby die hij af en toe zelfs combineert met zijn voorzitterschap van de Europese Raad. Zo beëindigde hij in april 2010 nog een persconferentie over de Griekse schuldencrisis in Tokyo door een haiku voor te dragen.

Het Poëziecentrum bracht dit jaar de haiku’s van de Europese president samen in de bundel Haiku. Hiervoor maakte recensent en vertaler Jooris Van Hulle een selectie uit de speelse verzen die Van Rompuy sinds 2004 neerpende. Van de Nederlandstalige haiku’s werd telkens ook een Franse, Engelse, Duitse en Latijnse vertaling gemaakt. Vertalingen in het Roemeens en het Japans zijn in voorbereiding. Herman Van Rompuy legt zijn voorliefde voor het haikugenre in het voorwoord uit: “Haiku betekent letterlijk ‘speels vers’. Het onbevangene ervan inspireert de dichter én de lezer ertoe even afstand te nemen van de drukte en drukdoenerij waarin we vaak hopeloos verstrikt dreigen te raken. Haiku is ook kort, uitstekend voor mensen die het te druk hebben om lange verzen te plegen.” 

Haiku van Herman Van Rompuy kost € 16,95 en is verkrijgbaar in het Poëziecentrum en in verschillende boekhandels.

Plannen worden gesmeed om het leven van de overleden schrijver, dichter en presentator Boudewijn Büch te vatten in een biografie. Het initiatief wordt genomen door de Werkgroep Boudewijn Büch, onder leiding van de Nederlandse televisiemaker Frits Barend. De verschijning van de biografie staat gepland voor 2016 bij uitgeverij Atlas in Amsterdam. Daarnaast zal in 2012 een tentoonstelling rond Büch’s leven en werk lopen in de Artis Bibliotheek (Universiteit van Amsterdam). Als kers op de taart wordt in dezelfde bibliotheek jaarlijks een Boudewijn Büch-lezing gepland omstreeks de sterfdag van de Nederlander.

Boudewijn Büch overleed op 23 november 2002 aan een hartstilstand en liet een grote verzameling romans, columns, recensies, artikelen en gedichten achter. Zijn bekendste roman was De kleine blonde dood (1985), maar televisiekijkend Nederland kende de schrijver vooral als presentator van Büch (1985)en het reisprogramma De wereld van Boudewijn Büch (1988). In de poëzie debuteerde Boudewijn Buch met Nogal droevige liedjes voor de kleine Gijs (1976). Latere dichtbundels waren De taal als blauw (1977), De sonnetten (1978), Dood kind (1982) en Het androgyn in ska en andere gedichten (1985). Centraal in zijn gedichten stonden onderwerpen als de dood, melancholie, muziek en de kleur blauw. In 1995 werden zijn gedichten gebundeld in Verzamelde gedichten. Postuum, in 2004, werd de bloemlezing Boudewijn Büch in gedichten gepubliceerd.

Voor de biografie van Büch werkt de Werkgroep Boudewijn Büch samen met de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam en het Biografie Instituut van de Universiteit van Groningen. De werkgroep is in eerste instantie op zoek naar een geschikte biograaf en naar mogelijkheden tot financiering van het project. De bedoeling is in elk geval om – zowel met de biografie als de geplande tentoonstelling in 2012 - recht te doen aan Büch’s persoonlijkheid en de blijvende betekenis die hij heeft gehad in de literatuur en het televisielandschap.

Meer informatie over vroegere "biografie-initiatieven" vindt u op de site van De Papieren Man.

In 2008 vond in Berlijn voor het eerst het kunstenfestival Flachlandfest plaats, dat jonge Nederlandse en Vlaamse artiesten een podium gaf in de Duitse wereldstad. Van vrijdag 27 tot en met zondag 29 augustus opent Berlijn voor de tweede maal de deuren voor Nederlandse en Vlaamse dj’s, bands, schrijvers, choreografen, beeldende kunstenaars en filmmakers.

Het festival wil het Berlijnse publiek kennis laten maken met de kunst en de cultuur van de Lage Landen of de “Flachen Landen”. De tweede editie van het Flachlandfest focust vooral op de steden Rotterdam en Antwerpen. Zowel de historische stad van Antwerpen als de moderne en functionele architectuur in Rotterdam huisvesten namelijk een sprankelende kunstscène, die op het Flachlandfest in het licht wordt gesteld.

De Vlaamse poëziedelegatie die dit weekend naar Flachlandfest afzakt, bestaat uit Eva Cox, Els Moors, Andy Fierens, Reinout Verbeke en Jess De Gruyter. Zij zullen een wervelende literaire show brengen onder de titel ‘Die Weissen fickenden Kaninchen’ (naar een ondertussen bijna legendarisch gedicht van Els Moors over “witte fuckende konijnen”). Jess De Gruyter publiceerde bij het Poëziecentrum al twee bundels: I thought we just left that party (2005) en It was a boring conversation anyway (2007)

Wintertuin brengt Poetracks naar Flachlandfest, en laat muzikanten gedichten bewerken tot popsongs. De Nederlandse artiesten die daar dit weekend voor afzakken naar Berlijn, zijn Solo (J. Perkin) en Lea. Ook van Nederlandse bodem is Reinout met Nevenwerking, die het publiek zal overdonderen met een mengeling van poëzie en poprock. Bekende Vlaamse bands als Bathazar, DAAU, The Bony King of Nowhere en Mintzkov bevestigden ook hun aanwezigheid.

Iedereen die ooit de legende van Brabo en de reus Antigoon hoorde, weet dat Antwerpen iets met reuzen heeft. De Franse theatergroep Royal de Luxe speelt daar dit weekend (20-22 augustus) handig op in, door met mechanische marionetten een alternatief reuzenverhaal na te spelen in de Antwerpse binnenstad. Gigantische reuzenpoppen zullen het verhaal vertellen van de Kleine Reuzin, die op zoek is naar haar verdwenen oom. Stadsdichter Peter Holvoet-Hanssen voelde alvast de inspiratie door zijn vingertoppen stromen en schreef er zijn vijfde stadsgedicht over: ‘Reuzenlied’.

Het stadsgedicht van Peter Holvoet-Hanssens wordt vanavond (vrijdag 20 augustus) voor het eerst publiekelijk voorgedragen, of beter: voorgezongen. ‘Reuzenlied’ begint met de voorstelling van de reuzen (“giganten in de droge regen”) en beschrijft verder de Antwerpse tijden van weleer. Het gedicht eindigt in een slaapliedje of berceuse voor de Kleine Reuzin. Voor dit ‘reuzenwijsje’ schreef Peter Holvoet-Hanssens zelf de muziek. Op de Waalse Kaai in Antwerpen zal tussen 20 en 22 uur een bont allegaartje muzikanten een intieme wake houden aan het bed van de slapende reuzin van Royal de Luxe. Aangezien de Franse reuzenpop geen Nederlands kan, werd ook een Franstalige vertaling van het wijsje gemaakt. Walter Mets, Les Musicaux en de tienjarige zanger Josse Van den Bergh zullen het reuzenwijsje begeleiden, waarvan de tekst in flyervorm onder de aanwezigen verspreid zal worden.

Drie dagen lang (20-22 augustus) kan je het tweetalig reuzenwijsje nog lezen op twee 10-meterslange banieren op het gebouw van de voetgangerstunnel Sint-Anna, in een ontwerp van Jelle Jespers. De stadsgedichten van Peter Holvoet-Hanssens zijn verder ook te bewonderen op www.antwerpen.be/boekenstad of in de inkomhal van het Letterenhuis (Minderbroedersstraat 22, Antwerpen).

Meer info: www.antwerpen.be/boekenstad of www.kapersnest.be.

Creatief Schrijven organiseert ook dit jaar de Gouden Meeuw: de prijs voor het beste Nederlandstalige fictieboek dat uitgegeven is in eigen beheer. Elk Nederlandstalig boek dat gepubliceerd werd via een drukkerij, print on demand, pod-uitgeverij of kopiecentrum, kan ingezonden worden. Wie een boek heeft uitgebracht in eigen beheer, kan dit nog tot 15 oktober 2010 in drievoud opsturen naar Gouden Meeuw, Creatief Schrijven vzw, Zirkstraat 36, 2000 Antwerpen.

Op de website van Creatief Schrijven is het wedstrijdreglement van de Gouden Meeuw terug te vinden. Het thema en het genre van de inzendingen is vrij, maar bij plagiaat wordt de inzending onverbiddelijk naar de prullenbak verwezen. Elke deelnemer mag slechts één Nederlandstalig boek inzenden, dat niet eerder bekroond werd. Leeftijd is bij deze wedstrijd van geen tel: jong en oud kan wedijveren voor de Gouden Meeuw. Een jury beoordeelt zowel de literaire kwaliteit als de vormgeving van het boek

De Gouden Meeuw wordt uitgereikt tijdens de Boekenbeurs in Antwerpen, op 11 november 2010. Alle deelnemers ontvangen voor deze prijsuitreiking een persoonlijke uitnodiging en een gratis ticket voor de Boekenbeurs. De winnaar van de Gouden Meeuw 2010 krijgt extra verkooppunten voor zijn of haar boek.

‘Aardse zekerheden’: 15 liefdesgedichten voor Edith door Simon Vinkenoog

Iets meer dan een jaar geleden - op 12 juli 2009 - overleed de tachtigjarige schrijver Simon Vinkenoog aan een hersenbloeding. Als hommage aan de dichter verschijnt in september 2010 de bibliofiele uitgave Aardse zekerheden, met daarin 15 liefdesgedichten van Simon Vinkenoog voor Edith. Hij schreef ze tijdens zijn ‘verlovingsjaren’ met Edith Ringnalda, zijn zesde en laatste vrouw.

De gedichten werden geschreven in 1987, maar kwamen pas in oktober 2009 boven water. Joep Bremmers, Simons literair agent, kwam tijdens die periode op het idee om het archief van het Letterkundig Museum in Den Haag in te kijken. Daar ontdekte hij de vergeten liefdesgedichten, die het Letterkundig Museum opgekocht had op een veiling. De gedichten werden niet opgenomen in Vinkenoog verzameld. Gedichten 1948-2008, maar zien in september 2010 voor het eerst het licht in de uitgave Aardse zekerheden.

De uitgave is een luxe-editie en wordt slechts op 81 exemplaren – Simon Vinkenoog stierf een week voor zijn eenentachtigste verjaardag - gedrukt. Beeldend kunstenaar en vriend van Simon Vinkenoog, Bert De Keyser, fleurt de gedichten op met drie niet eerder gepubliceerde tekeningen: twee portretten in zeefdruk en een door de kunstenaar getekende en genummerde litho. Aardse zekerheden wordt gedrukt door de private pers ‘Jozef Moetwillig’ in Gent en vormt hiermee het 25ste project van margedrukker Jos Brabants.

Het boekwerk wordt zowel in Nederland als in Vlaanderen voorgesteld en telkens toegelicht door auteur Jan Van Herreweghe. In Nederland vindt de presentatie plaats op vrijdag 3 september (17-20 uur), in de galerie Moderne in Amsterdam (Nieuwe Spiegelstraat 44). Op zaterdag 25 september (14-18 uur) wordt de bundel voorgesteld in Antwerpen in het antiquariaat Demain (Hendrik Conscienceplein 16-18). Actrice Joke Devynck leest daar de gedichten voor.

Praktisch:
Prijs: € 260 (€ 210 bij voorintekening en betaling vooraf)
Intekenen: post@boekdruk.be of +32(0)473 66 17 26
De eerste tien exemplaren (I-X) komen niet in de handel.

In het voorjaar van 2010 werd de eerste editie van de wedstrijd ‘De Ambassadeurs’ gelanceerd. Met deze wedstrijd werd gepoogd om Gent wat meer in de kijker te zetten, door voor vijf verschillende categorieën de titel ‘Ambassadeur van Gent’ uit te reiken. Deelnemers konden zowel met een stadsfoto, een stadsportret, een stadsgerecht, een stadsgedicht of stadsmode meedingen voor de titel.

Voor de categorie ‘Stadsgedicht’, werden de gedichten van Margot Van Dingenen, David Troch, Sarah Keymeulen, Wouter Rogiest en Anton Voloshin genomineerd. Hun werk hing van 1 maart tot en met 31 juli in verschillende boekenwinkels in Gent. Het publiek kon uiteindelijk stemmen op het ‘Gentste stadsgedicht’, via de site van De Ambassadeurs. David Troch bleek het meest gesmaakt en kreeg hiervoor een symbolische prijs: een jaar lang mag hij de titel ‘Ambassadeur van Gent’ dragen. Het werk van de vijf winnaars wordt van zaterdag 21 augustus tot en met zondag 26 september tentoongesteld in Café De Loge. Hieronder het winnende stadsgedicht door David Troch: ‘verzoek’.

verzoek

al ben ik maar kassei, lig ik wat ongelukkig
tussen twee tramsporen, ik maak deel uit
van deze stad. ik voel net zo goed de regen

die u de winkels in jaagt en de druppels die
in de zomer van uw ijsje vallen. haastige en
trage voetstappen draag ik en soms vraag ik

vergiffenis aan de dames die op me foeteren
als ze weer eens met hun hakken tussen mij
en mijn broertjes klem raken. als u aan mij

voorbijgaat, hoor ik u zo vaak vol lof praten
over prachtige pleinen, standbeelden waarbij
u op de foto staat en cafés waar het bruist

van leven. ik begrijp dat een monument best
op een postkaart prijkt, maar waarom kijkt u
als u straks passeert ook niet eens op mij neer?

(Door: David Troch)

Op vrijdag 1 en zaterdag 2 oktober 2010 vindt in Groningen voor de derde keer Viva La Focus! plaats. Dit festival wordt ook wel het Dutch Mobile Film Festival genoemd, en stelt gedurende twee dagen de invloed van mobiele communicatie- en informatietheorie centraal. Viva La Focus! 2010 focust vooral op ‘social media’ zoals Twitter, Linkedln en Vimeo. Bezoekers worden ondergedompeld in de wereld van deze sociale netwerken via films, workshops, documentaires, sprekers, presentaties en debatten. Dichttalent kan bovendien meewerken aan een World Wide Poem, dat tijdens het festival zal voorgesteld worden aan het publiek.

Dichter Rense Sinkgraven roept in een filmpje op www.vivalafocus.nl op tot poëtische samenwerking: “Dear poets, we have a request. Will you join us in making a World Wide Poem which will be shown on October the 2nd, at Viva La Focus! – The Dutch Mobile Film Festival – in Groningen?”. Wie het voelt kriebelen, kan enkele versregels schrijven rond het thema ‘Happy Together?’ en opsturen naar vivalafocus@groningerforum.nl . De versregels mogen in de eigen taal geschreven zijn, maar deelnemers worden vriendelijk verzorgd om in dat geval ook een Engelse vertaling bij te voegen. Via Skype zullen de dichters vervolgens gecontacteerd worden om een video-opname van hun poëtisch werk te maken. De deadline voor het inzenden van versregels valt op woensdag 15 september, het afgewerkte gedicht zal gepresenteerd worden op zaterdag 2 oktober. 

Met achter zich een achtergrond vol roze bloemetjes en een felblauwe lucht, sluit Rense Sinkgraven de oproep in het filmpje hoopvol af: “Amaze us. I know you can do it. All those lines will make up a beautiful, World Wide Poem which will surprise the universe. Maybe world peace is at hand.’

De Oost-Vlaamse gemeente Destelbergen kan sinds 2009 pronken met een eigen dorpsdichter. Dichteres Tine Hertmans werd in 2009 aangesteld als eerste dorpsdichter van Destelbergen, voor een periode van twee jaar. Van haar verschenen reeds twee dichtbundels: De dagen zijn van spinrag (2006) en De geur van akkerwinde (2010). Nu het einde van haar termijn met rasse schreden dichterbij komt, zoekt Destelbergen een waardige opvolger voor de dorpsdichteres.

Huidige dorpsdichteres Tine Hertmans werd door de gemeente Destelbergen aangesteld. De dorpsdichter die in 2011-2012 zijn poëtische woorden op Destelbergen mag loslaten, wordt echter gekozen via een wedstrijd. Iedereen kan zich kandidaat stellen als dorpsdichter, leeftijd of nationaliteit spelen geen rol. Kandidaten moeten voor 1 december 2010 twee Nederlandstalige gedichten van eigen hand indienen, die nog niet eerder gepubliceerd of bekroond werden. Deze gedichten moeten geschreven worden rond opgelegde thema’s, die minimum een maand voor de deadline bekendgemaakt zullen worden. Om de onpartijdigheid van de jury te verzekeren, moeten de gedichten anoniem ingezonden worden. Dit gebeurt aan de hand van het volgende systeem: deelnemers dienen twee blanco enveloppen samen op te sturen. In envelop A worden de zelfgeschreven gedichten gestopt, in envelop B komen alle persoons- en contactgegevens. Beide enveloppen krijgen bij ontvangst in de cultuurdienst van Destelbergen dezelfde code, zodat identificatie na jurering mogelijk is. 

Een vijfkoppige jury – waaronder alvast huidige dorpsdichteres Tine Hermans - zal de ingezonden gedichten beoordelen.    

Zondag 8 augustus streden een twaalftal Vlaamse en Nederlandse dichters voor de titel ‘De Gevonden Dichter 2010’ in Watou. Het Kunstenfestival Watou richtte de grote schuur op Grensland in als strijdtoneel voor een heuse poetry slam. Tussen 11.30 uur en 20.00 uur vuurden dichters en woordkunstenaars poëtische woorden op elkaar af. Overwinnaar van de avond was Bernhard Christiansen, die zichzelf de titel ‘De Gevonden Dichter 2010’ mag toe-eigenen. De andere deelnemers waren Kira Wuck (NL), Nelson Polfliet (B), Philip Meersman (B), Jee Kast (B), Maud Vanhauwaert (B), Dirk Elst (B), ACG Vianen (NL), Kenny De Thaey (B), Tine Moniek (B) enEvelien Verhegge (B).

Winnaar Bernhard Christiansen is schrijver, literair performer, cabaretier en theatermaker. De van afkomst Duitse Christiansen leerde zowel in Berlijn als in Nederland een woordje Nederlands en verhuisde vervolgens naar Utrecht. Christiansen drukte met theaterproducties en voordracht reeds zijn stempel op tal van Vlaamse en Nederlandse festivals: Limburgfestival, Lowlands, Gentse Feesten, De Nachten, Wintertuinfestival, Geen Daden Maar Woorden… Hij is tevens één van de bezielers van ‘De Vorlesebühne’ (www.kortevreemdeproza.nl ), een collectief van schrijvers en performers dat zich toelegt op kort, vreemd proza. De Vorlesebühne organiseert voorstellingen vol voordracht en muziek en zet maandelijks een vrij podium voor beginnende prozaschrijvers op. Met de licht absurdistische poëzie-entiteit 'Blauw' (www.averechts.nl/) organiseert hij geregeld een poëziemanifestatie in Café Averechts in Utrecht.

Met de poetry slam op het Kunstenfestival Watou was Christiansen niet aan zijn beginstuk toe. De performer werd al eerder bewierookt voor zijn voordrachtkunsten: hij won de Vlaamse Poëzie 2005 voor beste poëzieperformance en hij werd de Nederlandse Nationale Slamkampioen 2007. Met een Duits accent brengt hij absurde en humoristische voorstellingen over uiteenlopende onderwerpen: van de werking van het menselijk lichaam (‘Lichaamswerk’) tot spiritistische seances met dode dichters (‘Multatuli, hoort u mij?’).

In juli overhandigde Boek.be aan minister-president Kris Peeters een boekenmand met vakantielectuur voor hemzelf en de collega’s van de Vlaamse regering. Elke minister kreeg twee boeken passend bij zijn/haar beleidsdomeinen. Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel Pascal Smet, ontving de dichtbundel Dichterbij Brussel van Frank De Crits en uitgegeven door het Poëziecentrum.

De boekenmand werd overhandigd samen met een pleidooi voor het boek als cultureel, informatief en economisch waardevol instrument. Boek.be sluit zich ook aan bij het Boekenoverleg dat een Vlaams beleid vraagt dat ondermeer de creatie en de productie van boeken stimuleert, een ruime verspreiding en promotie van het boek garandeert, opleiding en innovatie bevordert en oog heeft voor een internationale context.

De bloemlezing Dichterbij Brussel bevat drie afzonderlijke hoofdstukken rond het thema Brussel: 16 nieuwe gedichten, 12 gedichten uit verspreide, onvindbare publicaties en 42 gedichten uit vijf eerder gepubliceerde bundels van Frank De Crits. Het voorwoord is het geschreven door Geert van Istendael. “… Dit is poëzie als motregen. Dit is poëzie als de vuile sneeuw van vorige week. Als een tram die vastrijdt op de eindeloze Alsembergse Steenweg. Als koterij aan de achterkant van onze huizen. Dit is poëzie die past bij Brussel als een zak friet bij het Jourdanplein. Dit is de poëzie die mijn geliefde Brussel verdient…”

Op woensdag 7 juli werd de vijfjaarlijkse prijs van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde voor poëzie (periode 2005-2009) bekend gemaakt. De shortlist omvat de nominaties van 2005 tot 2009 (dichtbundels verschenen in het voorafgaande jaar). De winnaar van de KANTL-prijs voor poëzie is Leo Vroman met Soms is alles eeuwig.

Overzicht van de vijf genomineerden voor de poëzieprijs 2010:
Piet Gerbrandy – Drievoudig feilloos vals (2005)
Charles Ducal – In inkt gewassen (2006)
Erik Spinoy – Ik, en andere gedichten (2007)
Rutger Kopland – Toen ik dit zag (2008)
Leo Vroman – Soms is alles eeuwig (2009)
Voor een overzicht van de juryverslagen van de nominaties klik hier.

De bekendmaking vond plaats in het kasteel van Beauvoorde. De prijs wordt uitgereikt in het gebouw van de KANTL op 20 oktober 2010.

De KANTL reikt ook prijzen uit in de categorieën proza, podiumteksten en essay. De prijzen worden resp. in 2011, 2012 en 2013 toegekend. De nominaties voor 2010 vindt u op www.kantl.be.

Hommage aan Marcel van Maele tijdens Gentse Feesten

Vzw HAM (Honest Arts Movement) eert deze zomer de vorig jaar overleden Marcel van Maele (1931-2009). In de opmerkelijke tuin van Hof van Ryhove in de Onderstraat is de tentoonstelling De tuin van Marcel te zien.

In de tuin zijn twintig gedichten van Van Maele ophangen. Wie wil kan rust nemen aan vijf leestafels waar foto’s van Van Maeles beeldend werk staan opgesteld. In een luisterhoek is te horen hoe de auteur zijn gedichten voorleest. Tegelijk zal ook de documentaire Nee, ik speel niet mee vertoond worden.
In de etalage van het huis met nummer 26 in de Onderstraat is een selectie te zien van beeldend werk van Van Maele.

In 1997 kende de vzw HAM de Louis Paul Boonprijs toe aan Marcel van Maele. Deze prijs genoemd naar één van de stichtende leden van de vzw, Louis Paul Boon, eert kunstenaars die ‘de binding met de mens beklemtonen’. Met De tuin van Marcel eert de vzw één van haar vroegere laureaten.

Poëzie van Marcel van Maele is verkrijgbaar in het antiquariaat van het Poëziecentrum. Een fragment uit de documentaire over zijn leven & werk - Nee, ik speel niet mee - is deze zomer te zien op het Kunstenfestival Watou 2010 in een audiovisuele dvd-montage van Denis Vercruysse.

Praktisch:
Locatie: Hof van Ryhove, Onderstraat 20 & huisetalage Onderstraat 26, B-9000 Gent
Officiële opening: donderdag 15 juli om 20.00 uur met Roel Richelieu van Londersele en Adriaan Van Raemdonck die respectievelijk het poëtisch en het beeldend werk toelichten.
Gitarist Koen De Cauter brengt een gedicht van Van Maele op muziek.
Tentoonstelling: van vrijdag 16 juli tot en met 25 juli van 11.00 uur tot 18.00 uur
Toegang: gratis
Info: Lieve De Maere, +32 (0)473 86 83 01

Tentoonstelling De Groet vormt eerbetoon aan Hugo Claus

In het Antwerpse Museum Plantin-Moretus loopt tot en met zondag 19 september de tentoonstelling De Groet met werk van Jan Vanriet. De kern wordt gevormd door een reeks
van vijftien aquarellen Remco groet. Ze ontstond in de zomer van 2008 en toont het huldebetoon dat Remco Campert bracht aan zijn vriend Hugo Claus op 29 maart 2008 in de Antwerpse Bourlaschouwburg.

Jan Vanriet maakte een reeks tekeningen en aquarellen waarin telkens het silhouet van Campert aanwezig is. Daarbij schreef hij enkele aangrijpende gedichten die de sfeer van afscheid en verdriet oproepen. Beide zijn samengebracht in een fraai uitgegeven boek De Groet, vormgegeven door Thomas Soete en uitgegeven door de Vrienden van de Zwarte Panter.

De tentoonstelling wordt verder aangevuld met ‘literaire’ tekeningen uit de verzameling van de kunstenaar, alsook met grafiek, boeken en documenten.

In 2008 publiceerde Uitgeverij Wagner & Van Santen de gedichten van Jan Vanriet, onder de titel Stormlicht.  De dichtbundel is verkrijgbaar in de shop van het Poëziecentrum en de betere boekhandel.

Locatie: Museum Plantin-Moretus, Vrijdagmarkt 22, B-2000 Antwerpen
Toegang: € 6 / € 4 / € 1 / gratis
Meer info:
www.janvanriet.com
www.museumplantinmoretus.be
http://www.artsite.be/zwartepanter/

Prestigieuze Russische vertaalprijs voor Nederlandse vertalers Achmatova

Het Internationale Vertaalcentrum voor Russische literatuur (onderdeel van de Russische Academie van Wetenschappen) in Sint-Petersburg is dit jaar in het buitenland op zoek gegaan naar de beste vertalingen van Russische literatuur. Voor de wedstrijd kwamen literaire vertalingen in alle talen in aanmerking, mits gepubliceerd in de afgelopen drie jaar (2007 t/m 2009).
In de categorie 'poëzie' won het Nederlandse vertalersduo Margriet Berg en Marja Wiebes met hun vertaling Werkenvan Anna Achmatova, een tweetalige uitgave die in het najaar van 2007 verscheen in de Russische Bibliotheek bij Uitgeverij Van Oorschot. Het bevat een uitvoerige selectie van meer dan driehonderd gedichten, waaronder de beroemde cyclus Requiem, en de lange gedichten Gedicht zonder held en De zee. De vertalers zorgden ook voor aantekeningen en een nawoord.
Anna Achmatova (1889-1966) is één van de belangrijkste Russische dichteressen. Haar poëzie ontwikkelde zich onder invloed van de Russische Revolutie, twee wereldoorlogen, de communistische censuur en de Koude Oorlog. Ze maakte deel uit van Het Dichtersgilde (ook wel de acmeïsten genoemd), een genootschap opgericht door haar eerste man, de dichter  Nikolaj Goemiljov, en waar ook dichter Osip Mandelstam deel van uitmaakte. Ze richtten zich tegen het dan geldende symbolisme en pleitten voor heldere poëzie.
De Leidse slavisten Margriet Berg en Marja Wiebes vertaalden samen ook de poëzie van andere grote Russische dichters zoals onder andere Osip Mandelstam, Marina Tsvetajeva en Alexander Blok. Ze stelden ook de bloemlezing Spiegel van de Russische poëzie samen, met werk van 50 Russische dichters, door hen ook vertaald. (Uitgeverij Plantage, Leiden, 1991)
Marja Wiebes (1936) won in november 2009 ook al de Martinus Nijhoff Prijs voor haar vertalingen. Dit is de belangrijkste Nederlandse onderscheiding voor vertalers. Ze ontving de prijs – € 35 000 – voor haar vertalingen van Russische literatuur naar het Nederlands. Eén van haar leermeesters was Karel van het Reve bij wie ze jarenlang in een vertaalgroep zat.

De winnaars van de Russiche vertaalwedstrijd worden beloond met geldprijzen. De prijsuitreiking vindt plaats op donderdag 1 juli in Sint Petersburg tijdens een plechtige ceremonie in het Instituut voor Russische Literatuur (Poesjkinhuis) in aanwezigheid van de leden van een internationale raad van experts.

Tour 2010 in gedichten
Blog met koersgedichten

Vijf dichters met een wielerhart gaan de Tour verslaan in gedichten. Het gaat om Patrick Cornillie, Norbert De Beule, Frank Pollet, Paul Rigolle en Willie Verhegghe. Drie van hen publiceerden recentelijk poëzie in het fonds van het PoëzieCentrum.
De wielergedichten zullen verschijnen op de blog, http://geelzucht.wordpress.com/, waar ook foto’s (categorie Beeldzucht) en algemene overpeinzingen (categorie Notities) op staan. Ook het volledige rittenschema, met links naar Wikipedia, is op de blog opgenomen. Geelzucht verwijst, via de kleur van de leiderstrui van het algemeen klassement van de Tour, naar de zege.
De koerspoëten willen dat er minstens één gedicht per rit wordt geschreven. En ook de rustdagen zullen tot inspiratie moeten leiden, aangezien ze ook dan minstens één gedicht willen publiceren.

Wielerpoëzie op VTM

Na Het Nieuws zend VTM van 1 juli t.e.m. 25 juli In het Wiel van De Tour uit. Afsluiter van het programma is ex-wielrenner Freddy Maertens die elk dag een wielergedicht gaat voorlezen van wielerdichter Willie Verhegghe. Verhegghe schreef de gedichten exclusief voor In Het Wiel Van De Tour.
In het voorjaar verscheen bij het Poëziecentrum nog No Balls No Gloryvan Willie Verhegghe. Hierin werden oudere Tour-gedichten opgenomen samen met nieuw werk over de  Lotto-wielerploeg die in 2009 haar 25e verjaardag vierde. De bloemlezing is verkrijgbaar in de shop van het Poëziecentrum, samen met andere dichtbundels van Willie Verhegghe.
››› In het Wiel van De Tour, elke dag na Het Nieuws op VTM van 19.30 uur tot 20.00 uur

Sint-Niklaas stelt eerste kinderstadsdichter aan

Gisteren werd in het stadhuis van Sint-Niklaas de eerste kinderstadsdichter in Vlaanderen aangesteld. Het gaat om de 14-jarige Olivia Wittock. Dit werd bekendgemaakt door juryvoorzitter – en Antwerps stadsdichter – Peter Holvoet-Hanssen.

Sinds februari 2010 konden alle kinderen tussen 8 en 14 jaar die in Sint-Niklaas wonen of er school lopen een gedicht insturen rond het thema ‘Dichter in de stad’. 150 kinderen waagden hun kans. Het winnende gedicht van Olivia Wittock wordt op 100 plaatsen in de stad opgehangen.

De kinderstadsdichter is voor een jaar aangesteld en zal een zelfgeschreven gedicht brengen
tijdens enkele belangrijke gebeurtenissen in de stad, zoals bijvoorbeeld de Vredefeesten, de komst van Sinterklaas en Gedichtendag. Zij zal hierbij persoonlijk begeleid worden door dichteres Lies Van Gasse (die ook in Sint-Niklaas woont). De vijf andere genomineerden en hun respectieve klassen krijgen ook een ‘educatief traject’ aangeboden.

De organisator, de Openbare Bibliotheek van Sint-Niklaas, haalde het idee uit het Nederlandse Tilburg. Op Gedichtendag 2010 werd daar de eerste kinderstadsdichter van Nederland aangesteld. Het initiatief in Sint-Niklaas past binnen het ‘poëzieplan’ van de stad.

Om kinderen en jongeren te stimuleren om een gedicht in te sturen werd een educatieve bundel ontwikkeld. Ook ouders en leerkrachten kunnen ermee aan de slag. http://bib.sint-niklaas.be.

Het winnende gedicht:

Dichter bij mij

Mijn stad kent mij al
zolang als ik
haar ken.
Ze keurt mijn jurken,
ik die van haar:
haar witte bontkraag als het sneeuwt,
mijn frivole jurken in de lente,
mijn voeten onder mijn zwierige zomerrokjes
als ik dans in het park,
haar vallende bladeren dwarrelen door mijn
warrige hoofd.
Ze kent mijn kuren,
is bij mij, zelfs als ik het niet wil.
Als mijn dromen ver zijn,
is zij
toch altijd
dichter bij mij.

Olivia Wittock

Roel Richelieu van Londersele Landschapsdichter 2010

Gisteren werd de Gentse dichter Roel Richelieu van Londersele door vzw dederdeoever aangesteld tot Landschapsdichter 2010. De inhuldiging vond plaats tijdens een poëzienamiddag in het Oost-Vlaamse dorp Schellebelle.
Van Londersele bekleedt het ambt voor een periode van één jaar. Samen met drie beeldende kunstenaars, MaRf, Rik Vermeersch en Roland De Winter, ontwikkelde hij een openluchttentoonstelling, getiteld Tussen blad en wijn,  in de Kalkense Meersen. Van Londersele schreef twaalf gedichten die het publiek via een wandelparcours kan ontdekken. Elk gedicht werd door één van de kunstenaars beeldend uitgewerkt. De tentoonstelling is gratis toegankelijk.
Net als de vorige jaren worden de gedichten en foto’s van de kunstwerken gebundeld in een fraaie uitgave, garengenaaid en voor vzw dederdeoever uitgegeven door Arte Libro Uitgeverij in Schellebelle. De titel van de uitgave is dezelfde als die van de tentoonstelling, Tussen blad en wijn. Kostprijs: € 10  - verkrijgbaar via het Poëziecentrum.

Op woensdag 23 juni om 14.30 uur wordt het vierde Stadsgedicht van Stadsdichter Peter-Holvoet-Hanssen onthuld. Hij schreef het samen met de Antwerpse dichteres Ruth Lasters.

Tijdens de opening van het Paleis op de Meir resideerde Holvoet-Hanssen onder de naam Pierre Creuxpied in de paleisvertrekken. Hij sprak er met bezoekers, ontving er ook zijn ‘maîtresse-in-de-poëzie’ Ruth Lasters en verdiepte zich in de geschiedenis van het paleis dat onlangs, na restauratiewerken, weer is opengesteld voor het publiek. De briefwisseling met Lasters leidde tot het Stadsgedicht Salette.

Het gedicht is gevisualiseerd in een bijzondere installatie Carrier Pigeon die in de balkonzaal van het Paleis te zien is. Samen met de ontwerpers van de installatie, Jelle Jespers en Kevin Hoste, wordt het gedicht avontuurlijk ingehuldigd door de Stadsdichter en zijn ‘poëzie-maîtresse’, Ruth Lasters.

Peter Holvoet-Hanssen (1960) is de vijfde Stadsdichter van Antwerpen en volgde in januari 2010 Joke van Leeuwen op. Bedoeling is dat hij gedurende een periode van twee jaar minimum twaalf gedichten schrijft over de stad Antwerpen. De resultaten kunnen bewonderd worden in de inkomhal van het Letterenhuis, Minderbroederstraat 22, 2000 Antwerpen en op de website:  www.antwerpen.be/boekenstad.

Onthulling vierde Stadsgedicht:
Woensdag 23 juni om 14.30 uur
Paleis op de Meir, Meir 50, B-2000 Antwerpen
Meer info: www.antwerpen.be/boekenstad
I.s.m. Erfgoed Vlaanderen

De Nederlandse dichteres Ester Naomi Perquin (1980) heeft de Anna Blaman Prijs 2010 gewonnen. Perquin debuteerde in 2007 met Servetten halfstok, één jaar later verscheen Namens de ander. Beide werken verschenen bij Uitgeverij Van Oorschot.
Uit het juryrapport: “In haar werk draagt rust onrust in zich en komt onrust tot rust door verkenning. Vaak ik ze geestig, soms koel en afstandelijk. Bijna altijd toont ze zich zeer bewust van haar gereedschap, de woorden.”

De Anna Blaman Prijs voor literatuur bestaat sinds 1965 en wordt uitgereikt door het Prins Bernhard Cultuurfonds Rotterdam. De prijs – € 7500 – gaat naar schrijvers of dichters die wonen en/of werken in de regio Rotterdam en wordt driejaarlijks toegekend. Eerdere winnaars waren onder andere Rien Vroegindewij, Anne Vegter, Hester Knibbe en Jules Deelder.

De prijs is genoemd naar de Rotterdamse schrijfster Anna Blaman (1905-1960). In het documentatiecentrum van het Poëziecentrum zijn twee postuum verschenen dichtwerken van Blaman opgenomen.
Ester Naomi Perquin viel eerder al in de prijzen met haar werk. Zo ontving ze in 2007 de eerste Debuutprijs van het Liegend Konijn, twee jaar later volgde de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs 2009. Perquin werd ook genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs 2007.

Wie de dichteres live aan het werk wil zien, kan op 31 juli terecht op Het Tuinfeest in Deventer.

Vorig jaar verscheen in Poëziekrant 3 een interview met Perquin door Jooris Van Hulle. Het nummer is nog te koop in het Poëziecentrum (€ 7) en kan ook geraadpleegd worden in het documentatiecentrum.

De twee dichtbundels van Ester Naomi Perquin, Servetten halfstok en Namens de ander, zijn te koop in de shop van het Poëziecentrum.

Gisteravond werd tijdens het 41e Poetry International Festival in Rotterdam de C. Buddingh’-prijs voor nieuwe poëzie uitgereikt aan Delphine Lecompte voor haar debuut De dieren in mij, een uitgave van De Contrabas. Ze wint hiermee 1200 euro.

In de jury zetelden literatuurwetenschapper Frans Willem Korsten, dichter Marc Kregting en vertaalster Marjolein Sabarte Belacortu. Zij kozen uit 22 poëziedebuten die verschenen tussen 1 maart 2009 en 28 februari 2010, het werk van Lecompte. Uit het juryverslag: ‘Haar gedichten lijken op popteksten, door zowel hun vaak tragisch-hilarische anekdotiek als hun over de hele bundel vrij regelmatig blijvende lengte. Ze zijn ook sterk melodisch en ritmisch opgebouwd en men wil ze vertolken, niet omdat ze zich steeds opnieuw poëtisch openen, maar om greep te krijgen op al het bizarre dat zich ontrolt.’

De andere genomineerde dichtbundels waren Sterk Zeil van Gert de Jager, Hechtzwaluwen van Elmar Kuiper en Antidata van Nina Werkman. De jury vond geen enkel werk ‘hemelbestormend’, maar was toch onder de indruk van een aantal debutanten. In het juryverslag maakt de jury ook melding van haar ontzag voor de stamina van Beeltenissen, het werk waarmee Inge Braeckman in 2009 debuteerde bij het PoëzieCentrum in de Bel-etagereeks.

Delphine Lecompte (1978) woont in Brugge en is de kleindochter van wijlen dr. Herman Lecompte. In 2004 publiceerde ze Kittens in the Boiler, een Engelstalig prozawerk geïnspireerd op haar eigen leven. Met dit werk werd ze als een vrouwelijke Bukowski omschreven. Lecompte wijdt haar leven aan schrijven: ‘Het is niet romantisch of aanstellerig bedoeld, maar soms zijn de associaties in mijn hoofd onhoudbaar’, zegt ze in een interview met De Morgen van januari dit jaar. Meer info over Delphine Lecompte en Engelstalige teksten van haar hand zijn te vinden op haar blog:
http://www.laurahird.com/showcase/delphine.html

Lees het juryverslag.

De dieren in mij werd ook besproken door Pascal Cornet in Poëziekrant 7-8 (2009). Dit nummer van Poëziekrant is nog te koop in het Poëziecentrum en kan ook geraadpleegd worden in het documentatiecentrum.

Letterkundeprijs voor Willy Roggeman (76)

De Letterkundeprijs van de Vlaamse Provincies 2009 voor een verzenbundel gaat dit jaar naar Willy Roggeman voor zijn bundel Cadenas.

Het strak vormgegeven gedicht werd in 2008 uitgegeven door de jonge uitgeverij het balanseer. Het vormt het sluitstuk van een veelzijdig oeuvre. Na Opus Finitum (1953-1976) en Usque ad Finem (1977-2002) is Cadenas het tachtigste opusdeel, dat de reeks Post Opera Supplementa (2003-2008) afrondt.

Willy Roggeman zal door de deputatie van de provincie Oost-Vlaanderen worden gehuldigd. Zijn bekroning levert hem 4 957 euro op.

Roggeman werd in 1934 geboren in Ninove en woont er nog steeds. Hij studeerde Germaanse Filologie aan de Gentse Universiteit (toen nog Rijksuniversiteit) en werkte daarna als leraar. In 1977 werd hij doctor in de Letteren en Wijsbegeerte met een scriptie over Maurice Gilliams. Roggeman schreef voor tijdschriften zoals Tijd en Mens, Gard Sivik en Vooruit.
Zijn eerste gedichten publiceerde hij in de jaren zestig. Vanaf dan bouwde hij consequent aan zijn unieke, strak gecomponeerde oeuvre dat bestaat uit proza, gedichten en essayistisch werk. Het centrale thema binnen zijn werk is het probleem van de artisticiteit. Een belangrijk kenmerk is ook de relatie met de jazz op verschillende niveaus in zijn werk. Niet alleen schreef hij gedichten en proza over jazz, hij importeerde ook de specifieke vormentaal van de free jazz in zijn literatuur. (Roggeman speelde overigens sopraansaxofoon en leidde jarenlang zijn free jazz-combo.)

Het werk van Roggeman werd meermaals bekroond. In 2004 verscheen bij Meulenhoff-Manteau zijn verzameld werk onder de titel, De gedichten 1953 – 2002.
Sinds augustus 2007 is het persoonlijk archief van de auteur opgenomen in de Centrale Bibliotheek van de Universiteit van Gent. De ontsluiting staat onder de supervisie van prof. dr. J. Pieters. Meer info: http://www.nederlandseliteratuur.ugent.be/WillyRoggeman

Literair stadsfestival rond Willem Elsschot in Antwerpen

Dit weekend vindt in Antwerpen het tweedaags openingsfeest plaats van het literair stadsfestival  De Stad van Elsschot. Antwerpen herdenkt hiermee één van haar beroemdste inwoners, auteur Willem Elsschot (1883-1960), die 50 jaar geleden overleed.
De opening vindt plaats op zaterdagavond 29 mei om 20.00 uur in de centrale hal van het nieuwe justitiepaleis. In opdracht van Antwerpen Boekenstad presenteert Behoud de Begeerte  er het literair programma Tussen droom en daad. Collega’s, familieleden, kunstenaars,…  brengen een ode en een liefdesverklaring aan Willem Elsschot. Ze brengen speciaal voor de gelegenheid geschreven teksten mee, gebaseerd op het kwatrijn met de beroemde regel want tussen droom en daad staan  wetten in de weg en praktische bezwaren. Burgemeester Patrick Janssens, Kees van Kooten, Tom Lanoye, Annelies Verbeke en vele andere maken hun opwachting.
Daarna gaat het feest verder in Petrol Club met Poetracks & Bal littéraire.  Onder andere Luc De Vos, The Bony King of Nowhere (Bram Vanparys), Philippe Bosschaerts (Mintzkov), La femme belge,… bewerkten in opdracht van het Nederlandse literair productiehuis De Wintertuin een gedicht van Willem Elsschot tot een popsong en presenteren dit tijdens een showcase in Petrol Club samen met eigen werk.
Op zondag 30 mei om 11.00 uur dragen acteurs voor uit het werk van Elsschot tijdens een  literaire verjaardagsbrunch in het justitiepaleis. Om 14.00 uur vindt het vervolg van het programma plaats in  de gehoorzalen van het justitiepaleis. Onder de titel De gezichten van Elsschot brengen auteurs, acteurs en ander schoon volk in verschillende afdelingen het werk van Elsschot tot leven. In de City Bar worden brieven van en aan Willem Elsschot voorgelezen door onder andere Charles Ducal en Koen Peeters.
Tickets en meer info: + 32 (0)3 232 01 03 – www.destadvanelssschot.be.
Het festival, De Stad van Elsschot, loopt nog tot het najaar en omvat diverse festiviteiten en programma’s. Zo presenteert Het  Letterenhuis de tentoonstelling Dicht bij Elsschot  die loopt van 30 mei tot 31 december 2010.  Daarnaast worden films, concerten en theaterstukken gepresenteerd;  literaire wandelingen, gesprekken en debatten georganiseerd, …Verschillende mogelijkheden dus om de schrijver Willem Elsschot beter te leren kennen, via diverse, verrassende invalshoeken. Meer info: www.destadvanelsschot.be.

Voormalig Nederlandse Dichter des Vaderlands Driek van Wissen (66) overleden

Dichter Driek van Wissen is in de nacht van donderdag 20 op vrijdag 21 mei plotseling overleden. Hij overleed aan de gevolgen van een hersenbloeding tijdens zijn vakantie in Istanbul.

Van Wissen werd op 26 januari 2005, na een intensieve campagne geleid door dichter Jean Pierre Rawie, benoemd tot Dichter des Vaderlands als opvolger van Gerrit Komrij en Dichter des Vaderlands ad interim Simon Vinkenoog. Hij bekleedde de functie tot januari 2009 en werd daarna opgevolgd door Ramsey Nasr.
Van Wissen schreef toen niet alleen Gedichten des Vaderlands (http://www.kb.nl/dichters/wissen/wissen-gdv.html) maar hield voor de Koninklijke Bibliotheek in Nederland ook een maandelijkse column bij over zijn belevenissen als Dichter des Vaderlands. (http://www.kb.nl/dichters/wissen/wissen-vaderland-0.html)

Driek Van Wissen werd op 12 juli 1943 geboren in Groningen en woonde er nog steeds. Aan de Rijksuniversiteit Groningen studeerde hij Nederlands. Hij werkte bijna 40 jaar (1968 – 2005) als docent Nederlands aan het Dr. Aletta Jacobs College in Hoogezand. In de jaren zeventig publiceerde Van Wissen samen met Jean Pierre Rawie gedichten onder het pseudoniem Albert Zondervan in het literair-satirische studentenblad De Nieuwe Clercke. In 1976 publiceerde hij met Rawie de dichtbundel De match Luteijn-Donner. Een schaakcursus in twee maal twaalf sonnetten. Zijn zelfstandige debuut maakte hij in 1978 met de dichtbundel Het mooiste meisje van de klas.

Van Wissen schreef bij voorkeur light verse, liedjes en snelsonetten. De strakke vorm die hij hanteerde was typerend voor zijn oeuvre. De thematiek van zijn gedichten is vaak herkenbaar en humoristisch. In 1987 ontving hij voor zijn light verse de Kees Stip Prijs van het tijdschrift De Tweede Ronde.
De meeste van zijn gedichten zijn geschreven in sonnetvorm. De actualiteit was daarbij vaak zijn inspiratiebron. Van Wissen was ook een veel gevraagd dichter die in opdracht schreef voor diverse radio- en televisieprogramma’s.

In 2003 verschenen zijn tot dan toe verzamelde gedichten, gebundeld in Onverwoestbaar mooi.
Na zijn ambt als Dichter des Vaderlands werden zijn verzoekgedichten gebundeld in Voor het vaderland weg. Van Wissen publiceerde ook twee kinderpoëziebundels: Dierendokter Dik, met versjes uit Sesamstraat en Wat een land! Dichter des Vaderlands vertelt over Nederland (2008).

Samen met de dichter Jean Pierre Rawie werkte Driek Van Wissen de afgelopen jaren aan de Rijmkroniek des Vaderlands, een berijmde vaderlandse geschiedenis. Het derde deel verschijnt in oktober 2010 bij Uitgeverij Prometheus.
In oktober 2007 schreef Driek Van Wissen bij de dood van Jan Wolkers onderstaand Gedicht des Vaderlands Dag Jan:

Wie liefdevol zijn leven nabeschouwt
Ziet al te goed hoe het verkeren kan,
Hoe of een jonge god tot broze man
Door Moedertje Natuur werd omgebouwd.
Hij was zo zichtbaar en aandoenlijk oud
En ook al werd de oude jonge Jan
In wezen er bepaald niet anders van,
Er was voor hem geen kans op lijfsbehoud.
Want toen de dood ten slotte bij hem kwam,
Omdat de tijd toch echt begon te dringen,
En hem voorzichtig in zijn armen nam
Ging hij de gang van alle stervelingen.
Zijn kaars was op, en de gedoofde vlam
Vervluchtigt in de lucht tot hoge kringen.

Sinds 2007 geeft de Stad Roeselare in samenwerking met uitgeverij de Vries-Brouwers een dichtbundel uit naar aanleiding van de Gedichtendag. Het gaat om bundels die geschreven zijn door een stadsgenoot of die Roeselare als thema hebben.

In 2007 verscheen Asdag van Eric Derluyn gevolgd door Beleefd verwoord van Joost Vanbrussel in 2008 en Alles is gezegd? van Gilbert Coghe in 2009. Dit jaar was het de beurt aan Dirk Blockeel met Blauw verklaarde lichtmuziek.

Dirk Blockeel publiceert onder het pseudoniem Jacob Baert in literaire tijdschriften. Onder zijn echte naam is hij gekend als muzikant, componist, organist in Kortrijk, muziekleraar in Harelbeke en organisator van de Bachcantates in Kortrijk.
Blauw verklaarde lichtmuziek is zijn poëziedebuut.

Dirk Blockeel verklaart de titel als volgt: ‘Blauw staat als mariale kleur voor mijn gang naar het sacrale. Geef mij op deze platte aarde ook wat hemel. Ik geef me met deze publicatie echt een beetje bloot. Met Verklaarde wil ik zeggen dat iedere dichter het leven probeert te verklaren.’ Lichtmuziek slaat dan weer op het weinige onderscheid dat hij ziet tussen schrijven, dichten en muziek. De bundel bestaat uit haiku’s, kwatrijnen, sonnetten en citaten opgefleurd met foto’s en kunstreproducties en telt in totaal maar liefst 192 gedichten.

Meisjeskamer

Nu jullie weg zijn op kamp
gaat wat hier staat aan ’t praten.
Stilte boort de verlaten
kamer bemand. Gele lamp

doet het niet. Schimmel schandvlekt
hoog de muur. Het hemelbed
lacht verval breed uit: vier
voeten, kat, vriendin. Een koor

van dingetjes met sproeten.
Een standaard zwijgt van noten.
Ver vliegtuig trekt spoor. Loten.

© Dirk Blockeel, uit: Blauw verklaarde lichtmuziek
Uitgeverij De Vries-Brouwers, Antwerpen, 2010, 159p., €15.

De vier geplande lezingen over de Spaanse poëzie door Bart Vonck, over Lopez Velarde door Stefaan van den Bremt, over  Juan José Arreola door Guy Posson en over Don Quichot door Barber van de Pol zijn afgelast. Na de Vlaamse Gemeenschapscommissie heeft nu ook het Vlaams Fonds voor de Letteren besloten geen subsidies meer te geven aan Middagen van de Poëzie.

Er waren reeds vier activiteiten gepland rond Spaans-Mexiaanse letteren in Bozar. Medeorganisator sinds 1973 en dichter Frank De Crits: ‘Wij linken onze lezingen altijd aan de tentoonstellingen in het Paleis voor Schone Kunsten. De huidige tentoonstellingen gaan over Spanje en Mexico. Wij hadden aan hedendaagse auteurs gevraagd om over Spaanse en Mexicaanse klassieke dichters te komen spreken.’ Helaas heeft vorig jaar de Vlaamse Gemeenschapscommissie in Brussel en dit jaar het Vlaams Fonds voor de Letteren besloten om de subsidies niet meer uit te betalen. Hierdoor zag de organisatie zich genoodzaakt de geplande activiteiten te schrappen.

“De Vlaamse Gemeenschapscommissie heeft haar subsidies geschrapt omdat zij vindt dat het literaire veld in Brussel te groot is geworden. Er worden, volgens hen, genoeg literaire activiteiten georganiseerd”, zegt Frank De Crits. “Maar niemand spitst zich toe op het culturele erfgoed. Het Beschrijf, Passa Porta, enzovoort zij concentreren zich op actuele literatuur en niet, of toch zeer weinig, op de minder recente literatuur. Het VFL vindt ons dan weer niet relevant of hip genoeg. Bovendien schildert het ons af als een subsidiemachine. In onze glorietijd kregen wij nog ongeveer €6.000. De laatste jaren was dit gereduceerd tot ongeveer €3.700. Wat het VFL vergeet is dat het geld grotendeels naar honoraria voor de schrijvers gaat en dat wij de zaal in Bozar gratis mogen gebruiken en ook instaat voor zowel infrastructuur als promotie.”

Frank De Crits is niet van plan om het hierbij te laten. ‘Ik ben het beu. Vechten om subsidies en dan geweigerd worden deze te krijgen omwille van redenen die er niks toe doen. Ik zal in ieder geval, net als vorig jaar, een brief schrijven naar het VFL en de Gemeenschapscommissie. Uit principe. Bovendien wil ik met een petitie beginnen: ‘Red de Middagen’. Met die lijst van handtekeningen van dichters stap ik dan naar de pers. Ten slotte heb ik net een column afgewerkt in verband met de Middagen van de Poëzie die ik naar Knack en De Standaard heb verstuurd.’ De Crits is strijdvaardigheid en overweegt een nieuw project gebaseerd op dezelfde waarden: hedendaagse dichters en hun visie op klassieke schrijvers.

De Middagen van de Poëzie in Brussel was sinds 1949 een vaste waarde in de literaire wereld. Dichters Bert Decorte en Karel Jonckheere startten met het initiatief. Later werden ze vergezeld door Clara Haesaert. ‘De kerngedachte achter deze oprichting was om mensen tijdens de middag de kans te geven aan cultuur te doen. Ambtenaren, werknemers, werkgevers, studenten en scholieren uit Brussel konden op die manier hun middag op een culturele manier invullen.’, aldus Frank De Crits.

Opvolging voor HET ANDERE BOEK

17 februari was een belangrijke dag in verband met een eventuele opvolging voor de alternatieve boekenbeurs en Antwerpse literatuurklassieker Het Andere Boek. Een eerste vergadering ligt aan de basis van een werkgroep die onderzoek doet naar de uitwerking van een nieuw literair evenement.

‘Indien er een alternatief komt, zal het anders zijn’

Na de stopzetting van het Antwerpse literaire evenement Het Andere Boek is het Steven van Ammel, een vrijwilliger van Het Andere Boek, die aan een concept werkt om met een herwekt en verfrissend evenement op de literaire markt te komen. Volgens Steven van Ammel zou er voldoende interesse zijn van standhouders, uitgevers en andere betrokkenen om het concept van Het Andere Boek toch voort te zetten. Zij het in een nieuwe stijl. Steven van Ammel: ‘Het lijkt me weinig zinvol om alternatieven uit te werken vooraleer de uitgevers en de sponsors de kans wordt gegeven eerst hun mening te formuleren over een eventuele voortzetting of alternatief. Het Andere Boek bestaat niet meer, dus indien er een alternatief komt, zal het anders zijn.’ Over die meningen kon gisteren in een eerste vergadering geventileerd worden.

Woordvoerster Diane Vangeneugden: ‘Onze boekhandel De Groene Waterman is zelf jarenlang boekenpartner van Het Andere Boek geweest en vandaar dat wij dachten dat het zinvol zou zijn om een overleg te organiseren met de andere vaste waarden op dat terrein, bijvoorbeeld de uitgevers en de gratis bijlage bij Knack, Mo*magazine. We hebben mekaars interessen afgetast; iedereen vindt het stopzetten van Het Andere Boek een gemis voor de non-fictieboeken en de literaire werken met een dergelijke invalshoek.’  Nu de eerste concrete stappen werden gezet, werd een werkgroep opgericht om het terrein verder te onderzoeken. Concrete namen van mogelijke partners enzovoort zijn er nog niet. ‘Dankzij deze werkgroep kunnen we stap voor stap aan een nieuwe, eigentijdse invulling van een evenement beginnen werken. In afbakening van andere evenementen, die elk hun specifiek karakter hebben’, aldus Diane Vangeneugden.

Het Andere Boek, de boekenbeurs voor het kwaliteitsvolle politieke en literaire boek, is al sinds midden de jaren zeventig een vaste waarde op de literaire kalender. Het initiatief om een alternatieve boekenbeurs op te richten, ontsproot uit een gevoel van onvrede met het conformisme dat in de jaren zeventig het boekenlandschap overheerste. De oprichters wilden een rechtvaardigere boekenbeurs en ze beoogden dit door middel van het uitnodigen van auteurs die tijd genoeg kregen om te vertellen over hoe de wereld anders en beter zou kunnen draaien en die er bovendien hun boeken konden verkopen. Na 33 edities heeft de organisatie vorige week meegedeeld om met het evenement te eindigen. Het zou in zijn oorspronkelijk linkse, geëngageerde profiel vast hebben gezeten waardoor het geen nieuw publiek meer aantrok. Ook het bestuur wou blijkbaar die ietwat gedateerde lijn blijven volgen. Ze sloegen samenwerking met onder andere Boek.be en Behoud de Begeerte af.

Niet meer slagen in waarmaken eigen ambities

Tegenwoordig zijn er vele podia waar de oude rotten in het vak of het ontluikende talent zijn spraakmakende debatten kan houden. Bovendien daalde het aantal betalende bezoekers gestaag waardoor Het Andere Boek dan afhankelijk zou worden van subsidies maar daarvoor hield de vzw Michiels&Co teveel van hun vrijheid. Daarnaast bleek volgens de raad van bestuur, bestaande uit Ludo Janssens, Myriam Michiels, Lieve Peeters, Vincent Scheltiens, Fred Van Rillaer, dat het steeds moeilijker werd om vrijwilligers te vinden. Tot slot werd het ook steeds lastiger om internationale schrijvers geëngageerd te krijgen om naar de boekenbeurs te komen. De eigen ambities niet meer waar kunnen makend, besloot de organisatorische kracht achter Het Andere Boek om in alle schoonheid te eindigen. De alternatieve boekenbeurs lokte in 2009 nog 3.700 bezoekers.

Lente–editie van THE MAASTRICHT INTERNATIONAL POETRY NIGHT

Op 11 maart vindt in het Theater La Bonbonnière de eerste Spring Edition van de tweejaarlijkse Maastricht International Poetry Nights plaats.
De avond zal van start gaan met een hommage aan Eddy van Vliet, gespeeld door theatermaker-performer en docent aan de Toneelacademie Maastricht Woody Richerdson Laurens. De opvoering kreeg de titel Vriendschap en poëzie, het enige wat rest.
Bovendien zal ook de nieuwe literaire uitgeverij Azul Press door directeur Hennie Jetzes voorgesteld worden en een presentatie gegeven worden over de drie eerste uitgaven van deze kersverse uitgeverij. Blues van de derde zoen van Ronny Someck is de eerste bundel in Nederland van een van Israëls meest vooraanstaande dichters. In 2006 won hij de Hans Berghuisstok voor poëzie. Ronny Someck zal zelf zijn bundel voorstellen en eruit voorlezen. Ook Rouke van der Hoek zal uit zijn nieuwe, tweetalige dichtbundel Flachlandbäche/Laaglandbeken voorlezen. De derde bundel is Vriendschap en poëzie, het enige wat rest, de hommage aan de in 2002 overleden dichter Eddy van Vliet. Anne Vegter, Erik Menkveld, Jürgen Nendza, Wiel Kusters en Luuk Gruwez lezen voor uit eigen werk.
De avond wordt gepresenteerd door dichteres en actrice Ineke Holzhaus en dichter en criticus Daan Cartens.

Knack verontrustte onlangs de poëziewereld met het bericht dat de VSB Poëzieprijs, een van de belangrijkste maatstaven binnen de Nederlandstalige poëzie, dit jaar niet zou uitgereikt worden. Knack haalde aan dat de toekomst van de prijs al in het ongewis was geraakt na zogenaamd zware klappen die de organisatie had gekregen door de Fortis-ondergang. Myrle Tjoeng van de Stichting VSB Poëzieprijs bevestigde in datzelfde artikel dat er ‘organisatorische hervormingen’ aan de gang waren binnen de Stichting. In 2009 deelde ze al mee dat er ‘nagedacht werd over de toekomst van de prijs en dat er nog niet was geweten of de prijs in 2011 weer zou uitgereikt worden of volgens welke formule.’

Via een reactie op het internet zette Jef van Gool van Literatuurplein, een Nederlandse site die bedoeld is als ‘digitaal kennis- en ontmoetingsplein voor literatuurminnend Nederland’ dit recht: ‘Het VSB fonds had al op drie november een persbericht de wereld ingestuurd waarin werd vermeld dat de VSB Poëzieprijs vanaf 2011 wordt uitgereikt op Gedichtendag door een samenwerking met Poetry International, organisator van Gedichtendag’. Frederieke Brolsma van de communicatieafdeling van de Stichting VSB bevestigt dit: ‘Het VSB fonds wil met de uitreiking van de VSB Poëzieprijs zoveel mogelijk mensen bereiken en de kans geven kennis te maken en te genieten van poëzie. Omdat ook de Gedichtendag zich vanuit dezelfde doelstelling op Nederlandstalige poëzie richt, was het een logisch samenvoegen. Bovendien bleek uit onderzoek dat het aanbod voor het publiek nogal versnipperd is. Door de krachten te bundelen, vergroten we de impact.’

Er wordt dit jaar alleen maar over een langere periode gejureerd. Frederiek Brolsma: ‘Vanwege de samenwerking hebben we de uitreiking van de prijs verschoven van april 2010 naar januari 2011. Door deze nieuwe tijdsspanne moesten we kiezen: de jurering over een half jaar of over anderhalf jaar laten gaan. We hebben voor de laatste optie gekozen. Mede om de kwaliteit van de prijs te handhaven.’

Sinds 1993 wordt de VSB Poëzieprijs op initiatief van de Nederlandse priester, theoloog en dichter Huub Oosterhuis uitgereikt door het VSB fonds. Elk jaar wordt een Nederlandstalige bundel uit het voorafgaande jaar bekroond. De winnaar ontvangt een bronzen sculptuur en een bedrag van 25.000 euro. De eerste laureaat was Hugo Claus, de tweede Vlaming die de prijs in ontvangst mocht nemen was Leonard Nolens.